Na czym polega speedrower? - brytyjski żużel bez silników!

Speedway cycle - skąd pochodzi dyscyplina?

Speedway cycle to sport rowerowy polegający na wyścigach sprinterskich po owalnym torze. Jego historia rozpoczęła się w Wielkiej Brytanii po zakończeniu II wojny światowej. Początkowo miał być rozrywką dla lokalnej społeczności - głównie młodzieży, która wykorzystując kratery i dziury powstałe na skutek wybuchu bomb, zaczęła organizować rowerowe wyścigi. Szybko powstały pierwsze amatorskie ligi, a sport zawładnął całymi dzielnicami angielskich miast.

W późniejszych latach nastąpiła speedrowerowa ekspansja. Zawody zaczęto organizować w Holandii, Szwecji, czy nawet Australii. Na początku lat. 90 XX wieku sport zadomowił się w Polsce i w taki sposób trwa do dziś. Choć jest to dyscyplina niszowa, posiada wąskie, ale oddane grono sympatyków.

O co chodzi w speedrowerze?

Zasady speedrowera pochodzą bezpośrednio z toru żużlowego. Największą - i najbardziej oczywistą różnicą - jest używany do wyścigów pojazd. Tutaj całe zawody odbywają się na pozbawionych hamulców, jednoprzerzutkowych rowerach. Owalne tory mają maksymalnie do 90 metrów, a każde spotkanie składa się z biegów.

Na starcie, pod charakterystyczną taśmą ustawia się czterech zawodników. W przypadku rywalizacji drużynowej, każdy team wystawia dwóch speedrowerzystów. Mecz trwa 16 biegów, w których uczestnicy ścigają się na dystansie czterech okrążeń. Każdy z nich otrzymuje w zależności od zajętego miejsca 4,3,2 lub 1 punkt, które sumując się, trafiają na konto drużyny.

W speedrowerze istotną rolę pełni sędzia spotkania. Nie tylko wydaje komendy, po których zawodnicy startują spod taśmy, ale również czuwa nad przestrzeganiem zasad. W spotkaniu dopuścić można się kilku przewinień, które mogą skutkować nawet wykluczeniem zawodnika. Jest to m.in. przejechanie po wewnętrznej część tory, skutkujące przewagą nad przeciwnikiem, celowe utrudnianie jazdy pozostałym zawodnikom, niesportowe zachowanie, czy (po upadku) zbyt długi bieg z rowerem zamiast wznowienia jazdy.

Klubowy speedrower w Polsce - jak wyglądają rozgrywki?

Speedway cycle, tak jak i żużel rozgrywany jest z podziałem na zawody drużynowe i indywidualne oraz krajowe i międzynarodowe. Najpopularniejszą formą jest rywalizacja klubowa w ramach organizowanych lig. W Polsce jest to CS Superliga w ramach, której drużyny z całej Polski walczą o tytuł Drużynowego Mistrza Kraju.

W minionym sezonie w lidze rywalizowało ze sobą 6 zespołów - Gentlemen Śląsk Świętochłowice, Aseko Orzeł Gniezno, Sitodruk Omega Ostrów Wielkopolski, TSŻ Toruń, LKS Szawer Leszno oraz ULKS Mustang Żołędowo. Pierwsza część sezonu składa się z 10 kolejek (5 spotkań domowych i 5 wyjazdowych), po których 4 najlepsze drużyny zyskują awans do półfinałów. Najgorsza drużyna w danym sezonie zalicza spadek do niższej ligi.

W sezonie 2025 największym zaskoczeniem była drużyna Śląska Świętochłowice. Mistrzowie Polski z 2018 i 2020 roku oraz Mistrzowie Europy z 2021 roku startowali w zawodach z pozycji beniaminka. Choć początkowo mieli problemy z odnalezieniem formy, zdołali wygrać rundę zasadniczą, zasiadając na fotelu ligowego lidera. W spotkaniach półfinałowych mierzyli się z drużyną TSŻ Toruń, którą również pokonali. W finale natomiast (który tak jak cały sezon rozgrywany jest w dwóch spotkaniach), górą okazała się drużyna Sitodruk Omegi Ostrów Wielkopolski, która po raz pierwszy w historii wygrała Mistrzostwo Polski.

Speedrower - nisza, która ma szansę na popularność?

Speedrower jest dziś dyscypliną, która traktowana jest bardziej, jako ciekawostka. Sport, charakteryzujący się niezwykłą dynamiką oraz dużą ilością starć fizycznych między zawodnikami, może być angażujący, zarówno do śledzenia, jak i trenowania, jednak w trakcie swojej ponad 30-letniej polskiej historii nie zdołał przedostać się do głównego nurtu, wciąż ustępując popularniejszemu żużlowi. Nowy sezon wystartuje już w kwietniu i z pewnością nie zabraknie w nim kolejnych zaciętych pojedynków i walki o tytuł Mistrza Polski!

Źródło: CS Superliga